«شلخته درو کنید تا چیزی گیر خوشه چینها بیاید»
این جملهی هرچند کوتاه، سرشار از حسِ انسان دوستی، مهربانی و لطافت است .
اولین بار این جملهی تا ابد حک شده در ذهنم را سر کلاس ادبیات شنیدم و معلمی که همیشه روخوانیها را به دست ما میداد. بدون ذرهای درنگ ایستاد و گفت: امروز سووشون را خودم میخوانم !
داستانِ روایت شده دربارهی یوسف و زری که یکی عاشق، حامی و یاری رسان مردم است و برای نگه داشتن این مرز و بوم میجنگد و جان میدهد و دیگری که داغ او را بر دل مینهد و راهش را به مهر و جد پی میگیرد.
این داستان روایت عشق و فداکاری و دلدادگی به میهن است.
شروعِ داستان با عروسیِ دخترِ حاکم رقم میخورد. ناهمگونىِ مجلس عقد از همان ساعتهای ابتداییِ جشن توی ذوق میزند: میهمانانی که بیشترشان با لهجهی غریبِ خود بساطی بر پا کردهاند، خوش خدمتیِ صنف نانوا که در اوجِ قحطی نان سنگکی به آن بزرگی را درست میکند و مردمِ نداری که نان خشک میخورند و جیکشان هم در نمیآید.
یوسف، اربابی آگاه و فرنگ رفته، خشم امانش را میبرد؛ آخر مردی که همیشه مراقب رعیت بوده است چگونه میتواند این بساط را تحمل کند و دم نزند؟ یوسفِ قصه از این وضعیّت به ستوه آمده است و تحمل این وضع برایش غیر ممکن است. همهی زمین داران و اربابان برای سودِ بیشتر انبار آذوقهشان را بر روی اجنبیها باز کردهاند.
یوسف در این میان صدای مردمش میشود. آن هم در شرایطی که مردم چند روزی است گرسنهاند و نانی برای خوردن ندارند. خوانینِ قشقایی سعی دارند تا برای مقابله با حکومت و به دست آوردنِ سلاح معاملهای با انگلیسیها داشته باشند. یوسف و همراهانش چنین آشوبی را برنمیتابند و شاید همین موضوع بود که از او سیاوش ساخت. سیاوشی که خونِ به ناحق ریختهاش زمین را سرخ کرد.
ممکن است مسایل سیاسیِ رمان برایتان جالب نباشد که بعید هم هست امّا به خواندن ادامه دهید. مگر میشود این اثر بی نظیر سیمین دانشور را ناتمام گذاشت؟
در جایی از این کتاب میخوانیم :
«آدمیزاد چیست؟ یک امیدِ کوچک، یک واقعهی خوش چه زود میتواند از نو دست و دلش را به زندگی بخواند؟ اما وقتی همهاش تودهنی و نومیدی است، آدم احساس میکند که مثل تفاله شده، لاشهای، مرداری است که در لجن افتاده.»
زری زنی است دلیر که در این دنیا فقط به دنبال پابرجا نگه داشتنِ زندگیاش است و چیزی جز آرامش نمیخواهد. اما به نقطهای میرسد که چارهای نمیبیند جز اینکه برخیزد و با یوسف هم قدم شود. او که دلش برای مردم میتپد و در قبال آنان احساس وظیفه میکند .
برای ایجاد پسزمینهای در مورد عنوان این کتاب، «سووشون» این اشارات که احتمالا از زبانِ دبیرهای ادبیات شنیدهاید کمککننده است:
سووشون: سووشون گویشِ محلیِ اسطورهی سیاوشان است که از جمله اساطیری است که حتی در قالب ساختاری شبیه به تعزیه اجرا میشده است. حضورِ سواری که از راه میرسد و جلادی که لباس غضب بر تن کرده است آن را بسیار شبیه به واقعهی کربلا کرده است و از سوی دیگر تنها بودن در برابر دشمنانِ ظالم و حماسهای که «یک نفر یک تنه با آن همه دشمنِ لعین جَر بکند!»
3 سال پیش
4بهخوان
سووشون را شب امتحان جبر ثلث سوم، سال سوم دبیرستان خواندم، به جای فرمولها و معادلهها!
دنیایی که سیمین دانشور خلق میکند و حماسهای که همزمان هم درون شخصیت اصلی داستان (زری) و هم در محیط سیاسی پیرامونش اتفاق میافتد، تو را با خود همراه میکند. روایت و نگاه زنانهی داستان در محیط مردانهی آن سالهای ادبیات ایران کمیاب است و یکی از جذابیتهای رمان به شمار میرود.
2 سال پیش
«سووشون»
این کتاب رو همیشه،از همون دورانی که ادبیات فارسی دبیرستان رو با عشق میخوندم و لذت میبردم به یاد دارم.درس هفتمِ ادبیات ِفارسیِ دومِ دبیرستان!«سووشون»!
همیشه مشتاق خوندن این کتاب بودم، تا بالاخره چند ماه قبل خریدمش و چندی بعد شروع کردم...
داستان در خلال جنگ جهانی دوم و تسلط انگلیسی ها در استان فارسه. داستان از دیدگاه یک زن به اسم زری روایت میشه! قهرمان داستان ،همسرِ زری،«یوسف»ه!
یک انسان آزاده خواه،ضد سلطه و استعمار و روشنفکر!کتاب حال و هوای اون روزهای اشغال رو به خوبی به تصویر میکشه و با جزییات خوبی که از شخصیتهای داستان روایت میشه،میشه ویژگیهای شخصیتی هر کدوم رو از دیدگاه زری شناخت و با روحیات هر کدوم آشنا شد!
ادامهی داستان و نقد تخصصی تر باشه برای افراد مشتاق، که خودشون مطالعه میکنند!
چیزی که در این کتاب میتونستم باهاش عمیقا ارتباط برقرار کنم ،دیدگاه زنانه و نگران یک زن بود که تمام سعیش رو میکنه تا اوضاع خونه و اهالی خونهش رو در کنار هم و در آرامش نگهداره، غافل از اینکه گاهی نمیشه!فضای متشنج و ملتهب جامعه درب ِخونه حالیش نیست و به خودت میای و میبینی خونهت شده مرکز و پایگاه تمام عیار، علیه استعمار!
شاید کتاب خوندن بی امان و دنبال کردن یک موضوع،یک ماجرا،یک داستان، و غرق شدن در اون رو بشه نقطهی روشن این روزهای خودم بدونم!
جملات کتاب:
«کاش من هم اشک داشتم و جای امنی گیر میآوردم و برای همۀ غریبها و غربتزدههای دنیا گریه میکردم. برای همۀ آنها که به تیر ناحق کشته شدهاند و شبانه دزدکی به خاک سپرده میشوند.»
«گریه نکن خواهرم. در خانهات درختی خواهد رویید و درختهایی در شهرت و بسیار درختان در سرزمینت.و باد پیغام هر درختی را به درخت دیگر خواهد رسانید و درختها از باد خواهند پرسید: در راه که میآمدی سحر را ندیدهای!»
اگر نخوندید و اهلش هستید بخونید!فقط یک داستان ساده نیست! میشه مزهی تلخ اشغال،تحقیرو استعمار رو چشید و خیلی چیزها رو بهتر تحلیل کرد!
#فراغتی_و_کتابی_و_گوشه_ی_چمنی
#کتاب_خوندن_از_حرف_زدن_با_خیلیا_بهتره
#واقعا_یار_مهربانه_شوخی_نیست!
#دل_به_دلش_بده!
2 سال پیش
5بهخوان
غم تمام وجودم را دربرگرفته بود. در سوگ عزیزی نشسته بودم که نبودش را باور نمیکردم. آنقدر آشفته و پریشان بودم که نمیدانستم آرامش را چگونه مهمان روحم کنم.
سربالا کردم، کتابخانهای خاک گرفته جلو بود. حالا که خودش نیست شاید گرفتن خاک کتابهایش آرامم کند. اولین کتاب را بیرون کشیدم "سووشون". اسم عجیبی بود.
صفحه اول، دوم، سوم را خواندم و دیگر زمان را از دست دادم.
داستان زری و در سوگ سیاوش نشستن همان چیزی بود که به آن نیاز داشتم.
پابهپای قلم سیمین دانشور اشک ریختم و روحم را تیمار کردم.
آنچه بر زری گذشت، جامعه و مناقشات سیاسی که بر سرزنی تنها خراب شده بودند و لحظهی خاکسپاری عزیزترینش همان چیزی بود که من را از این عالم دور کرد و در دنیای سیمین گم کرد.